Burgas'ın Kısa Tarihi: Balıkçı Köyünden Liman Kentine
Photo: Bilinmeyen (arşiv) / Public domain — Wikimedia Commons
Neolitik yerleşimlerden Pyrgos'a, 1878'deki kurtuluştan 1903'te açılan limana: Burgas küçük bir iskeleden ticaret kentine dönüştü.
Vikipedi (bg)'ye göre Burgas topraklarında taş-bakır çağından geç Bronz Çağı'na uzanan birkaç tarih öncesi ve antik yerleşim ortaya çıkarılmıştır; 2008'de Atanasovsko Gölü yakınındaki Solna Niva mevkiinde erken Kalkolitik döneme ait bir höyük ve 250'den fazla buluntu bulunmuş, en eskilerinin MÖ 6000 dolaylarında kullanıldığı düşünülmüştür. Aquae Calidae mineral hamamları çevresinde de Trak yerleşimleri ve 'Üç Nympha' kutsal alanı saptanmıştır; Justinianus döneminde (527-565) Aquae Calidae çevresinde sur örüldü.
Pyrgos'tan liman kentine
Kentin adı Yunanca "kule" anlamındaki Pyrgos'tan gelir; Vikipedi'ye (bg ve en) göre Bizanslı şair Manuel Philes Burgas'ı eserlerinde Pyrgos diye anar. Hollandalı Nicolaas Witsen'in 1697 tarihli deniz haritasında Burgas "Pier kus sive Pergas" adıyla işaretlidir. Vikipedi'ye (en) göre 17. ve 18. yüzyıllarda Burgas tahıl ticaretinde önemli bir liman oldu. Vikipedi'ye (bg) göre 1854-1864 arasında Burgas Anhiyalo kazasına bağlıydı; Tanzimat döneminde Burgas merkezli ayrı bir kaza kuruldu ve bu kazaya komşu kazalardan köyler aktarıldı.
Kentin Osmanlı yönetiminden kurtuluşu 6 Şubat 1878'dir; Vikipedi (bg)'ye göre o sırada yaklaşık 2950 kişi yaşıyordu ve kurtarılan kentin ilk belediye başkanı olarak Niko Popov atandı. Aynı kaynak şehir kütüphanesinin kuruluşunu 1888 olarak verir. Burgas-Filibe demiryolu 27 Mayıs 1890'da törenle açıldı, modern liman 18 Mayıs 1903'te hizmete girdi; 1891'de ilk yapı planı kabul edildi ve Deniz Bahçesi kuruldu. 1912'de kurulan Debelt Arkeoloji Derneği, bugünkü Bölge Tarih Müzesi'nin temelidir.
Vikipedi'ye (bg ve en) göre Burgas Limanı, Bulgaristan'ın en büyük limanlarından biridir; Bulgarca Vikipedi onu ülkenin en büyük petrol limanı olarak da anar. Vikipedi'ye (en) göre kentin yakınındaki Lukoil Neftohim Güneydoğu Avrupa'nın en büyük rafinerisidir ve Burgas Havalimanı ülkenin ikinci önemli havalimanıdır.
- Toscani'nin tasarladığı Aziz Kiril ve Metodiy Katedrali, kentin hızlı büyüme dönemini yapıdan okumayı sağlar
- Bulgarca'da tarih история (istoriya), liman пристанище (pristanishte) demektir
Kaynak: Vikipedi (bg), „Бургас” — https://bg.wikipedia.org/wiki/Бургас ; Vikipedi (en), „Burgas” — https://en.wikipedia.org/wiki/Burgas . Erişim: 2026-10-07.
Metin lisansı: Bu yazının metni, Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0) alınan bilgilerden Türkçe olarak uyarlanmıştır; özetlenmiş ve yeniden yazılmıştır, yani DEĞİŞTİRİLMİŞTİR. Aynı lisans koşulu (share-alike) gereği bu yazı da CC BY-SA 4.0 lisansıyla sunulur: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr. Kaynak sayfalar yukarıdaki "Kaynak:" satırındadır.
