Aquae Calidae'de Osmanlı Hamamı
Burgas'ın yaklaşık 15 km kuzeybatısındaki Aquae Calidae'de, Roma havuzlarının üzerine 1562'de Sultan I. Süleyman'ın emriyle bir Osmanlı hamamı kuruldu.
Burgas Bölge Tarih Müzesi'nin sayfasına göre Aquae Calidae (Latince "sıcak sular"), Burgas'ın yaklaşık 15 km kuzeybatısında, Güneydoğu Trakya'nın tanınmış mineral su yerleşimlerinden biridir. Trakyalılar kaynağı MÖ 1. binyılın ortasında Üç Nimfa'nın kutsal alanına çevirdi. Kaynağın 1910 ve 1994'teki temizliklerinde 4.000'den fazla sikke bulundu; bunlar bağış olarak suya atılmıştı. En erken sikke, MÖ 5. yüzyıl başına ait Apollonia (Sozopol) gümüş drahmisidir.
Katmanlar: Roma'dan Osmanlı'ya
Roma'nın Trakya'yı fethinden sonra, 1. yüzyılın ortasında kutsal alanın yanına ilk hamamlar yapıldı; yol üzerindeki durak Aquae Calidae adını aldı. Bulgar devletinin kurulmasından sonra yer Terma ya da Termopolis diye anıldı. 708'de Han Tervel'in Bizans'a karşı kazandığı büyük savaş Terma'nın yakınında yaşandı. Orta Çağ hamamları 1206'da Latin imparatoru Henri tarafından yakıldı ve banyolar sönük biçimde 1562'ye dek varlığını sürdürdü. Müze sayfası, Sultan I. Süleyman'ın o yıl burada tedavi görmesinin ardından yarı yıkık Roma havuzlarının üzerine yeni bir hamam yaptırdığını aktarır. Vikipedi Süleyman'ın yaptırdığı hamamları Burgas'ın en eski yapıları arasında sayar.
Kazıların gösterdikleri
Hamamın onarımı sırasında 1910'da profesör Bogdan Filov alanda ilk arkeolojik incelemeyi yaptı. 2008'den sonra başlayan kazılarda, 2009 sezonunda yaklaşık 3.800 m²'lik bölüm incelendi. 220 m²'lik merkezî salon (kalidarium), hipokaust denilen yerden ısıtma sistemi ve 53 ile 42 derece arası sıcaklıktaki iki sıcak su kaptajı ortaya çıkarıldı. Doğu kanatta Orta Çağ'ın son döneminden dükkân ve mutfak olduğu sanılan sekiz oda da bulundu.
- Katmanları sırayla düşünmek: Trak kutsal alanı, 1. yüzyıl Roma hamamı, 10.–13. yüzyıl Orta Çağ hamamı, 1562 Osmanlı hamamı
- Buluntular Burgas Bölge Tarih Müzesi'nin çevrim içi koleksiyonunda "Akve Kalide" başlığı altında toplanır
- Bulgarca kaynaklarda Акве Калиде (Akve Kalide) ve Терма (Terma) adları birlikte geçer
- Bulgarca'da hamam ya da kaplıca баня (banya) diye adlandırılır
Kaynak: Burgas Bölge Tarih Müzesi, „Акве Калиде” — https://burgasmuseums.bg/bg/encdetail/akve-kalide-24 ve „Колекция” — https://burgasmuseums.bg/bg/collections ; Vikipedi (bg), „Забележителности в Бургас” — https://bg.wikipedia.org/wiki/Забележителности_в_Бургас . Erişim: 2026-10-06.
Metin lisansı: Bu yazının metni, Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0) alınan bilgilerden Türkçe olarak uyarlanmıştır; özetlenmiş ve yeniden yazılmıştır, yani DEĞİŞTİRİLMİŞTİR. Aynı lisans koşulu (share-alike) gereği bu yazı da CC BY-SA 4.0 lisansıyla sunulur: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr. Kaynak sayfalar yukarıdaki "Kaynak:" satırındadır.
