Şopska Salatası: Bulgar Sofrasının Başlangıcı

Şopska (шопска салата), Vikipedi'ye (en) göre Bulgaristan'ın en ünlü salatası ve ulusal yemeğidir. Vikipedi'ye göre salata doğranmış domates, salatalık, taze ya da közlenmiş biber, çoğunlukla soğan ve üzerine kalın bir kat serilen rendelenmiş ya da küp küp beyaz salamura peynirden (сирене) oluşur; ayçiçeği ya da zeytinyağı ve zaman zaman sirke ile tatlandırılır. Restoranlarda sos çoğunlukla ayrı getirilir.

Sanıldığından genç bir tarif

Şopska yüzyıllık bir köy yemeği değildir. Vikipedi'ye (bg) göre salatayı 1956'da devlet turizm kuruluşu Balkantourist'in aşçıları, Varna yakınındaki Druzhba tatil beldesinin (bugünkü Aziz Konstantin ve Elena) „Chernomorets” lokantasında oluşturmuştur. Aynı yıl yayımlanan bir yemek kitabında tarif, peynir hariç bugünkü bileşenleriyle yer alır; 1970 tarihli bir kitapta dört farklı varyant verilir ve 1970'lerin başında közlenmiş biberle rendelenmiş peynir salatanın vazgeçilmez parçası olur. Adı, Bulgaristan'ın en batısındaki Şopluk (Шоплук) bölgesinden gelir; Vikipedi'ye (en) göre renklerinin bayrağa benzemesi tesadüftür ama ulusal duyguyu uyandırdığı için olumlu karşılanmıştır. Salata 1970'ler ve 1980'lerde ulusal mutfak simgesi olarak yerleşmiştir.

Burgas sofrasında

Vikipedi, Burgas mutfağının deniz ürünlerinden ve yakın Strandzha ile Stara Planina yemeklerinden beslendiğini yazar; hamsi (цаца), palamut ve zargana gibi Karadeniz balıkları, „Burgas usulü midye” ve „Burgas usulü kebap” bölgenin tanınmış adları arasındadır. Vikipedi'ye (en) göre şopska çoğunlukla başlangıç tabağı olarak yenir. Vikipedi (bg), salatanın en çok yazın ve soğuk servis edilen rakı ya da mastikayla tüketildiğini belirtir.

• Menüde yazılışı шопска салата ya da kısaca шопска olur; „сирене” beyaz salamura peynir demektir
• Peynirin kalın serilmesi tarifin ayırt edici özelliğidir; sosu ayrı istemek restoranlarda olağandır
• Soğanlı, soğansız ve közlenmiş biberli varyantlar, 1970 tarihli bir yemek kitabında bile ayrı ayrı verilir
• Salata genellikle rakıyla birlikte, ana yemekten önce yenir

Kaynak: Vikipedi (en), „Shopska salad” — https://en.wikipedia.org/wiki/Shopska_salad ; Vikipedi (bg), „Шопска салата” — https://bg.wikipedia.org/wiki/Шопска_салата ve „Бургас” — https://bg.wikipedia.org/wiki/Бургас . Erişim: 2026-10-08.