Mandra Gölü: Burgas'ın Güney Sulak Alanı

Mandra Gölü (Мандренско езеро), Vikipedi'ye göre Burgas gölleri kümesinin en güneydeki ve en büyüğüdür: su yüzeyi yaklaşık 1300 hektar, uzunluğu 8 km kadardır. Gölü İzvorska, Fakiyska, Sredetska ve Rusokastrenska nehirleri besler. Göl, Karadeniz'in hemen yanında, Burgas'ın güney ucundadır.

Gölün değişen kaderi

Eski adı Körfes'tir; Türkçe körfezden gelir ve gölün 1493'te bu adla anılması, geçmişte liman olarak kullanıldığını düşündürür. Vikipedi'ye göre göl 1934'te nehir düzeltmeleri ve batıdaki setlerle ilk kez değişti; 1963'te yapılan baraj yarı tuzlu gölü tatlı su rezervuarına çevirdi, deniz bağlantısını kesti ve alanı yaklaşık dört katına çıkardı. Bu değişimle geniş kamışlıklar ve bunlarla birlikte balıkçıl, pelikan ve ördeklerin yuva yerleri kayboldu. Rezervuarın suyu Burgas rafinerisinin üretimi için kullanılır.

Buna rağmen göl kuşlar için önemini korur: Vikipedi 250'yi aşkın tür saydığını ve kışlayan bazı su kuşu topluluklarının ülkenin en kalabalıkları arasında olduğunu yazar. Kıyı şeridi Strandzha'nın en kuzey yamaçlarına değdiği için siklamen, yabani şakayık, kardelen ve çiğdem gibi orman bitkileri de görülür. Gölün değerli bölümleri Poda, Uzungeren ve İzvorska ağzı koruma alanlarıyla korunur.

• Vikipedi (bg)'ye göre gölde kuşlar için en önemli yuvalama yeri Poda'dır; kıyı çayırları ve kumlu kıyılar da yuvalayan türler için önemlidir
• Vikipedi'ye göre Poda yaklaşık 107, Uzungeren yaklaşık 210, İzvorska ağzı yaklaşık 151 hektardır
• Bulgarca'da baraj gölüne язовир (yazovir), göle езеро (ezero) denir

Eski ölçümler ve kuş yolu

Vikipedi'ye (bg) göre Konstantin Jireček 1884'te gölü yaklaşık 10 km uzunlukta, 1–2 km genişlikte, zayıf ama sürekli akıntılı açık bir haliç olarak tarif etmiştir; yaz ve sonbaharda, özellikle doğu rüzgârlarında tuzluluk artıyordu. 1912 tarihli Prof. Bonçev raporu alanı 16,5 km² olarak verir ve Poda kanalında 5 m, batı kesimde yalnız 70–80 cm derinlik bildirir. Bulgarca Vikipedi gölün üzerinden Via Pontica göç yolunun geçtiğini, kaçak avcıların sık akınları yüzünden balık stoklarının azaldığını ve gölde Bulgaristan Kırmızı Kitabı'ndaki 5 balık türünün saptandığını yazar. İngilizce Vikipedi ise batı kıyısında antik Develtos kentinin bulunduğunu ve baraj yüzünden ülkedeki tek pembe pelikan kolonisinin yok olduğunu kaydeder.

Kaynak: Vikipedi (bg), „Мандренско езеро” — https://bg.wikipedia.org/wiki/Мандренско_езеро ; Vikipedi (en), „Lake Mandrensko” — https://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Mandrensko . Erişim: 2026-10-07.